Memur izin hakları: yıllık, mazeret, doğum, hastalık, refakat ve aylıksız izin

Memurun yıllık izni 20 veya 30 gün, doğum izni 24 hafta, babalık izni 10 gün, evlilik ve ölüm izni 7 gündür. Tüm izin süreleri ve 4/B, işçi farkları.

Son kontrol: 31 Ekim 2026 · 5 dk okuma · KamuSosyal yazı ekibi

Memurun izinleri 657 sayılı Kanun'un 102, 103, 104, 105 ve 108. maddelerinde yazılı: yıllık izin 20 veya 30 gün, doğum izni 24 hafta, babalık izni 10 gün, evlilik ve ölüm izni 7 gündür. Doğum izni 1 Mayıs 2026'da 7578 sayılı Kanun'la 16 haftadan 24 haftaya çıktı. Her iznin ayrıntısı için ayrı yazılarımız var; burası hepsinin kısa özeti.

Yıllık izin (m.102-103)

• Hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlara yılda 20 gün, 10 yıldan fazla olanlara 30 gün.
• Zorunlu hallerde gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.
• İzin, amirin uygun bulacağı zamanlarda toptan ya da parça parça kullanılır.
• Bu yılın ve bir önceki yılın izni kullanılabilir, daha eskisi düşer. 2026'da 2025'ten kalan izni kullanırsın; 2024'ten kalan yanar.
• Öğretmenler yaz ve dinlenme tatillerinde izinli sayılır, ayrıca yıllık izin kullanmaz. Hastalık ve mazeret izinleri saklıdır.
• Radyoaktif ışınlarla çalışan personele yıllık izne ek olarak her yıl bir aylık sağlık izni verilir.

Hesap örnekleri için memur yıllık izni yazısına bak.

Mazeret izinleri (m.104)

Doğum (analık) izni

• Doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta, toplam 24 hafta. Çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenir.
• Tabip raporuyla çalışmaya uygun olduğunu belgeleyen memur, isterse doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilir. Çalıştığı süre doğum sonrasına eklenir.
• Erken doğumda kullanılamayan doğum öncesi izin, doğum sonrasına eklenir.
• Doğumda ya da analık izni sırasında annenin ölümü halinde, memur olan baba isterse anne için öngörülen süre kadar izin alır.
• 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen memura, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta izin verilir.
• Koruyucu aile olan memura, çocuk teslim edildikten sonra isteği üzerine 10 gün izin verilir.

Ayrıntılar: doğum izni ve süt izni.

Babalık, evlenme, ölüm (m.104/B)

• Eşi doğum yapan memura 10 gün babalık izni.
• Kendisinin ya da çocuğunun evlenmesinde 7 gün.
• Eşinin, çocuğunun, kendisinin ya da eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümünde 7 gün.

Bu izinler memurun isteği üzerine verilir; 104/C'deki gibi amirin takdirine bırakılmamıştır.

Amirin takdiriyle mazeret izni (m.104/C)

Yukarıdakiler dışındaki mazeretler için bir yılda 10 gün izin verilebilir. Zaruret halinde, öğretmenler hariç, 10 gün daha verilebilir; bu ikinci 10 gün yıllık izinden düşülür.

Süt izni (m.104/D)

Analık izninin bitiminden itibaren ilk 6 ay günde 3 saat, ikinci 6 ay günde 1,5 saat. Saatlerin ve günde kaç kez kullanılacağının seçimi memurundur.

Engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuk (m.104/E)

En az yüzde 70 engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğun hastalanması halinde, hastalık raporuna dayanarak ana ya da babadan yalnız birine yılda 10 güne kadar izin verilir.

Doğum sonrası yarım gün çalışma ve yarım zamanlı çalışma

Bunlar iki ayrı haktır, sık karıştırılır:

• Yarım gün çalışma (m.104/F): Analık izni bitince birinci doğumda 2 ay, ikincide 4 ay, sonrakilerde 6 ay günlük sürenin yarısı kadar çalışırsın. Çoğul doğumda bu sürelere birer ay eklenir, çocuk engelliyse süre 12 aydır. Süt izni ayrıca verilmez.
• Yarım zamanlı çalışma (ek m.43): Çocuk ilköğretim çağına gelene kadar haftalık sürenin yarısı kadar çalışırsın, mali hakların yarıya iner.

Hastalık ve refakat izni (m.105)

• Aylık ve özlük hakların korunarak, kanser, verem, akıl hastalığı gibi uzun tedavi gerektiren hastalıklarda 18 aya kadar, diğer hastalıklarda 12 aya kadar izin verilir.
• Süre sonunda hastalığın sürdüğü resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilirse izin aynı süre kadar uzatılır. Yine iyileşilemezse emeklilik hükümleri uygulanır.
• Görev sırasında ya da görevden dolayı kazaya, saldırıya uğrayan ya da meslek hastalığına tutulan memur iyileşinceye kadar izinli sayılır.
• Tek hekim raporu bir defada en çok 10 gün, bir takvim yılında toplam en çok 40 gündür. Aşan kısım için sağlık kurulu raporu gerekir.
• Refakat izni: Sağlık kurulu raporuyla 3 aya kadar aylıklı izin verilir, gerekirse bir katına kadar uzatılır.

Rapor süresince aylık kesilmez, ama yılda 7 günü aşan bazı raporlarda zam ve tazminatlar yüzde 25 eksik ödenir. Hesabı hastalık raporu ve maaş kesintisi yazısında.

Aylıksız izin (m.108)

• Refakat sonrası: Sağlık kurulu raporuyla 18 aya kadar aylıksız izin verilebilir.
• Doğum: Doğum yapan memura analık izninin (ya da m.104/F izninin) bitiminden, eşi doğum yapan memura doğum tarihinden itibaren 24 aya kadar.
• Evlat edinme: 3 yaşını doldurmamış çocukta 24 aya kadar.
• Eşin yurt dışı görevi ya da öğrenimi: Görev veya öğrenim süresi içinde.
• Beş hizmet yılı: 5 hizmet yılını dolduran memura, memuriyeti boyunca en fazla iki defada, toplam 1 yıla kadar. Amir takdirindedir.
• Askerlik: Muvazzaf askerlik süresince aylıksız izinli sayılırsın, görev yerin saklı kalır.

Süre bitince ya da mazeret kalkınca 10 gün içinde dönmeyen memur çekilmiş sayılır. Aylıksız izin süreleri SGK'ya borçlanılabilir.

Sözleşmeli personel (4/B) ve kamu işçisi farkları

• Sözleşmeli personel: Yıllık izin 20 ya da 30 gün, doğum izni 8 Mayıs 2026'dan beri 24 hafta, babalık izni 10 gün, evlilik ve ölüm izni 7 gün. Hastalık izninde 30 günlük sınır Danıştay kararıyla iptal edildi; SGK'nın ödediği ödenek ücretten düşülür. Ayrıntılar: sözleşmeli personel izin hakları.
• Kamu işçisi: 4857 m.53'e göre 1-5 yıl (5 yıl dahil) hizmette en az 14 gün, 5-15 yıl arası en az 20 gün, 15 yıl ve üstünde en az 26 gün. 18 ve daha küçük yaştakiler ile 50 ve daha yukarı yaştakiler en az 20 gün alır. Toplu iş sözleşmeleri bu süreleri artırabilir. Evlenme ve ölüm izni 3 gün, babalık izni 1 Mayıs 2026'dan beri 10 gündür. İzin işveren tarafından bölünemez, ama taraflar anlaşırsa bir bölümü 10 günden az olmamak üzere parçalanabilir. Ayrıntılar: kamu işçisi yıllık izni.

Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kurumunun uygulaması ve güncel mevzuat esastır; önemli kararlardan önce resmî metni oku.