İçeriğe geç
KamuSosyal Uygulamayı indirİndir

Doğum sonrası yarım zamanlı çalışma: memur şartları ve maaş

Doğum yapan ya da eşi doğum yapan memur, çocuk ilköğretim çağına gelene kadar haftada 20 saat çalışabilir. Mali haklar ve kademe süresi yarıya iner.

Son kontrol: · 4 dk okuma · KamuSosyal yazı ekibi

Doğum yapan ya da eşi doğum yapan memur, çocuk mecburi ilköğretim çağına gelene kadar haftada 20 saat çalışabilir (657 ek m.43). Bu sürede mali hakların yarısı ödenir, kademe ve derece süreleri de yarım sayılır. Hak 2016'da kanuna girdi, kullanım esasları 18 Temmuz 2025'te yayımlanan yönetmelikle netleşti.

Yarım gün çalışma ile karıştırma

İki hak birbirine çok benziyor ama sonuçları farklı:

KonuYarım gün çalışma (m.104/F)Yarım zamanlı çalışma (ek m.43)
Kim kullanır?Doğum yapan kadın memur, evlat edinen memurDoğum yapan memur, eşi doğum yapan memur, evlat edinen memur
Süre2, 4 ya da 6 ay (engelli çocukta 12 ay)Çocuk ilköğretim çağına gelene kadar
ÖlçüGünlük sürenin yarısıHaftalık sürenin yarısı, 20 saat
MaaşMazeret izni olduğu için mali haklar korunurHer ödeme unsurunun yarısı
Süt izniAynı anda yokAyrıca verilmez

Sıra şöyledir: analık izni, varsa yarım gün çalışma, sonra yarım zamanlı çalışma. Evlat edinmede hak, çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten ya da 8 haftalık iznin bitiminden başlar.

Şartlar neler?

Devlet Memurlarının Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik'e (RG 18.07.2025, 32959) göre:

  • Memur statüsünde çalışıyor olmalısın. Yönetmelik 4/A'yı kapsar.
  • Çocuk hayatta olmalı.
  • Aynı çocuk için daha önce bu haktan yararlanmamış olmalısın.
  • Kadro unvanın kapsam dışında olmamalı.
  • Başvurman gerekir. İşlem kendiliğinden yapılmaz.

Şube müdürü ve üstü yönetici kadrolar ile yurt dışı teşkilatındakiler yararlanamaz. Diğer memurlar için kurum bazında liste belirlenebilir. Bu yüzden kendi unvanını özlük biriminden sor. Günün 24 saati süren hizmetlerde esasları kurum belirler.

Çocuk memuriyete girmeden önce doğduysa dönem içinde başvurabilirsin.

Nasıl başvurulur?

  1. Dönem içinde istediğin zaman kurumuna dilekçe verirsin.
  2. Dilekçede haftalık çalışmak istediğin gün ve saatleri yazarsın.
  3. Kurum şartlara bakar ve en geç bir ay içinde sonuçlandırır.
  4. Gün ve saatleri, hizmet ihtiyacı ile talebini dikkate alarak yetkili amir belirler.

Haftada en az 3 gün çalışılır. Günlük süre 3 saatten az, 8 saatten fazla olamaz. Normal mesai dışında ve öğle tatilinde çalışılamaz. Amir gün ve saatleri ocak ve temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez değiştirebilir.

Maaşın ne olur?

Her ödeme unsurunun yarısı, yarım zamanlıya başladığın tarihi izleyen ay başından itibaren ödenir. Bakanlık görüşüne göre memurda ay başı ayın 15'idir: 13 Ocak'ta başlayana 15 Ocak'tan, 16 Ocak'ta başlayana 15 Şubat'tan itibaren yarım ödenir.

Net maaşın tam yarıya düşmeyebilir. Emeklilik primi ya da keseneği yarım tutar üzerinden, genel sağlık sigortası primi ise tam tutar üzerinden ödenir (5510 ek m.11). Tahmin için önce memur maaşı hesaplama aracına bak, gerçek tutarı ilk bordrodan gör.

Emeklilik ve kademe etkisi

  • Derece ve kademe için aranan süreler yarım sayılır. 12 ay yarım zamanlı, kademe için 6 ay eder.
  • Fiilî hizmet süresi ve prim gün sayısı yarım hesaplanır.
  • Eksik kalan süreyi isteyerek borçlanabilirsin (5510 ek m.11). SGK sayfasına göre doğum sonrası yarı zamanlı çalışılan süre borçlanılabilir.
  • Emeklilikte ek gösterge ile makam ve görev tazminatı için aranan süreler de yarım sayılır.

İzinler nasıl işler?

Yıllık ve mazeret izinlerini kanundaki sürelerle kullanırsın, süt izni hariç. Yıllık, hastalık ve mazeret izninde ve resmî tatillerde geçen günlerde yarım zamanlı çalışmış sayılırsın. Aylıksız izin bu kuralın dışındadır.

Yarım zamanlıyken aylıksız izne ayrılmak istersen bakanlık görüşüne göre önce yarım zamanlı çalışma sonlandırılır. Aylıksız izin bitince kalan süre için hakkın devam eder. Ayrıntılar: aylıksız izin.

Tam zamanlıya dönersen aynı çocuk için hakkını kaybedersin. Hak; çocuğun vefatı, ilkokula başlaması, evlatlık ilişkisinin kalkması ya da kapsam dışı unvana atanman gibi hallerde de sona erer. Sonraki ay başından itibaren normal çalışmaya dönersin.

Sözleşmeli personel ve işçi

  • Sözleşmeli (4/B): 22 Ocak 2026'da yayımlanan 10895 sayılı Kararla Esaslar'a ek madde 10 eklendi. Memur hükümleri sözleşmeli personele kıyasen uygulanır. Yararlanamayacak pozisyonlar ayrıca belirlenebilir.
  • İşçi: Doğum izinleri bitince haftalık sürenin yarısı kadar ücretsiz izin (4857 m.74) ile ilköğretim çağına kadar kısmi süreli çalışma talebi (m.13) vardır. Kısmi süreli çalışma isteğini işverene en az bir ay önce yazılı bildirirsin. Eşlerden biri çalışmıyorsa çalışan eş bu talebi yapamaz.

Sıkça sorulanlar

Yarım zamanlı çalışmada maaş ne kadar olur?

Mali haklar ile sosyal yardımların her bir unsurunun yarısı ödenir. Fiilen çalışmaya bağlı ödemelerde ilgili mevzuat uygulanır (657 ek m.43).

Memur haftada kaç saat çalışır?

Normal 40 saatin yarısı, yani 20 saat. En az 3 gün çalışılır, günde 3 saatten az ve 8 saatten fazla çalışılamaz.

Erkek memur yararlanabilir mi?

Evet. Eşi doğum yapan memur babalık izni bitince başvurabilir. Kadın ya da erkek ayrımı yoktur, iki eş de memursa ikisi de yararlanabilir.

Tam zamanlıya dönülebilir mi?

Evet, ama aynı çocuk için bu haktan bir daha yararlanamazsın. Dönüş, başvuru tarihini izleyen ay başından geçerli olur.

Kaynaklar

  1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, m.104 ve ek m.43
  2. Devlet Memurlarının Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik (RG 18.07.2025, 32959)
  3. 6663 sayılı Kanun metni (TBMM)
  4. Bakanlık görüşü: yarım zamanlı çalışan memurların mali hakları (23.01.2026)
  5. SGK: 5510 sayılı Kanuna göre borçlanma
  6. 4857 sayılı İş Kanunu, m.13 ve m.74

Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kurumunun uygulaması ve güncel mevzuat esastır; önemli kararlardan önce resmî metni oku.

Aynı konuda