Eş durumu tayini nasıl yapılır? Şartlar ve kurum farkları
Eş durumu tayini 657 m.72 ve yönetmeliğin 14. maddesine dayanır. Eş kamu dışındaysa genelde son 2 yılda 360 gün prim aranır; Sağlıkta bu 720 gündür.
Son kontrol: · 3 dk okuma · KamuSosyal yazı ekibi
Eş durumu tayini, eşinle aynı yerde yaşamak için istediğin mazeret atamasıdır. Dayanağı 657 m.72 ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'in 12 ile 14. maddeleridir. Şartı belgelersen zorunlu çalışma süren dolmadan atanabilirsin, ama hangi şartın aranacağı kurumuna göre değişir.
Genel kurala göre beş durum
Genel Yönetmelik'in 14. maddesi kurumunun kendi yönetmeliğinde hüküm yoksa geçerlidir.
| Eşinin durumu | Nereye atanırsın |
|---|---|
| Kamu personeli, kurum içi yer değiştiremez veya zorunlu yer değiştirmeye tabi | Eşinin bulunduğu yere |
| İkiniz aynı kurumda | Kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı olan yere |
| Farklı kurumlarda | Koordinasyonla iki kurumun da ihtiyaç duyduğu yere |
| Kamu dışında, son 2 yılda 360 gün prim, halen çalışıyor | Eşinin bulunduğu yere |
| Milletvekili, belediye başkanı, muhtar, noter | Eşinin bulunduğu yere |
Eş kamu dışında çalışıyorsa şart 2015 öncesinde "kesintisiz son üç yıl" idi. 2015/8020 sayılı Kararla "başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün" oldu. Bazı rehberler eski bilgiyi tekrar ediyor; kurumunun metnine bak.
Devlet Personel Başkanlığı, farklı kurumlarda çalışan eşlerde kurumun kendi ihtiyacı varsa diğer kurumla koordinasyona gerek kalmadan atama yapılabileceğini belirtmiştir.
Kurumlar neyi farklı yapıyor?
| Kurum | Fark |
|---|---|
| Sağlık Bakanlığı | Kamu dışı eşte son 4 yılda 720 gün. Stratejik personelde son 5 yılda iki katı. Aynı kurumda aile birliği esas olarak D veya E grubu ilde sağlanır. |
| Emniyet | Hizmet gerekleri uygunsa. Kamu dışı eşte aynı il sınırında son 3 yılda 720 gün. İkinci bölge yükümlülüğünü kaldırmaz. |
| MEB | Yarıyıl ve yaz tatilinde, duyuruya göre. Eşi isteğe bağlı sigortalı olan veya geçici görevli eşin yanına gitmek isteyen başvuramaz. |
| Adalet | Genel kurala paralel: son 2 yılda 360 gün. Toplu usul uygulanırsa işlem yılda iki kez yapılır. |
| Diyanet | Yönetmelik metninde kamu dışı eşte kesintisiz son 3 yıl yazar, güncel metni kontrol et. Adaylığı kalkmamış olanlar başvuramaz. |
| 4/B sözleşmeli | Yalnız kamu personeli eş. Eşin kurum içi yer değiştiremiyor veya zorunlu yer değiştirmeye tabi olmalı. Birimde fiilen 1 yıl ve boş pozisyon gerekir. |
Meslek ayrıntısı için öğretmen becayiş, polis becayiş ve sözleşmeli personel becayiş yazılarına bak.
Evliliğin atanmadan önce miydi?
Dikkat edilecek ayrıntı budur. Bazı kurumlar görev yerine gelmeden önce var olan mazereti kabul etmez ya da bekletir.
- Sağlık Bakanlığı: Görev yerine atanmadan önce var olan mazerete dayalı talep için orada fiilen en az 1 yıl çalışmış olmalısın (m.30/6).
- Adalet: Atanmadan önce var olan bir mazerete dayalı olarak nakil isteyemezsin (m.24).
- Emniyet: İlk atamada tercih listesinde eşinin yeri varken seçmezsen atamadan sonra bu gerekçe değerlendirilmez (m.13).
Hangi belgeler gerekir?
- Evliliği kanıtlayan belge.
- Eş kamu personeliyse çalıştığını gösteren resmî yazı.
- Eş kamu dışındaysa prim gün sayısını ve halen çalıştığını gösteren SGK belgesi.
- Eşin işyerinin bulunduğu yeri gösteren belge.
- Tayin dilekçesi.
Sağlık Bakanlığı'nda gerçeğe aykırı beyan ve mazeret değişikliğini bildirmeme atamanın iptaline ve suç duyurusuna yol açar. Eşin işten çıktıysa ya da boşandıysanız bunu saklama.
Atandıktan sonra ne olur?
Genel kurala göre mazeretin devam ettiğini her yıl ocak ayında belgelemek zorundasın. Zorunlu çalışma süreni bu mazeretle tamamlamadıysan, mazeret bitince eksik kalan süreyi tamamlarsın.
Eşin için atama mümkün değilse 657 m.72 başka bir kapı açar: Yer değiştirmeye tabi memurun atandığı yerde diğer eşin kurumu yoksa veya uygun boş görev yoksa, istek üzerine izin verilebilir. Bu izin memuriyet boyunca 4 yılı geçemez, kadro saklı tutulur. Hangi yörede ne kadar ödeme yapılacağı maddede ayrıca yazılıdır.
Eş durumu olmuyorsa?
Aynı kurumdaki biriyle karşılıklı yer değişimi mazeret beklemeden yol açabilir. Bkz. becayiş şartları. Dikkat: Sağlık Bakanlığı'nda aile birliği mazeretiyle atanan biri sonra 29. maddeyle becayiş isteyemez, bu yüzden hangi yolu seçtiğin sonraki planını etkiler.
Sıkça sorulanlar
Eşi özel sektörde çalışan memur eş durumu tayini isteyebilir mi?
Evet. Genel Yönetmelikte eşin talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son 2 yıl içinde 360 gün prim ödemesi ve halen çalışması aranır. Sağlık Bakanlığı ve Emniyette şart farklıdır.
Eş durumu tayini hak mıdır?
Mazeret belgelendirilirse yer değiştirme yapılabilir, ama atama kurumun hizmet ihtiyacına, kadro imkânına ve yönetmeliğine bağlıdır.
Eş durumu tayini her zaman yapılır mı?
Genel Yönetmelikte sağlık ve can güvenliği atanma dönemine tabi değildir, aile birliği ise atanma döneminde yapılır. MEB'de yarıyıl ve yaz tatilinde yapılır.
Eş durumu için evlilik belgesi gerekir mi?
Evet. Başvuruya evliliği kanıtlayan belge ile eşin çalıştığını gösteren belge eklenir. Mazeretin devam ettiği her yıl ocak ayında belgelenir.
Kaynaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, m.72
- Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik
- Devlet Personel Başkanlığı görüşü: aile birliğinde kurumlar arası koordinasyon
- Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, m.20 ve 30
- Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, m.38
- Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, Ek m.3
Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kurumunun uygulaması ve güncel mevzuat esastır; önemli kararlardan önce resmî metni oku.