Unvan değişikliği sınavı nedir? Kimler girer, görevde yükselmeden farkı
Unvan değişikliği sınavı mesleki eğitimle kazanılan unvanlara geçiş içindir. Yalnız kurum personeli girer, yazılıdan 60, sözlüden 70 ister. Şartlar burada.
Son kontrol: · 3 dk okuma · KamuSosyal yazı ekibi
Unvan değişikliği sınavı, kurumda çalışan memurun okuduğu mesleğin unvanına geçmesi için yapılır. Memur olarak çalışıp mühendislik bitiren birinin mühendis kadrosuna geçmesi tipik örnektir. Sınava yalnız kurumun kendi personeli girer. Yazılı ve sözlü sınavın ikisinden de geçmen gerekir. Diploma almak unvanı kendiliğinden değiştirmez, kurumun kadro ilan etmesi gerekir.
Hangi unvanlar kapsamda?
Genel Yönetmelik, en az ortaöğretim düzeyinde mesleki ya da teknik eğitim sonucu kazanılan unvanları kapsar (m.2, m.4/g, ek m.3). Kurum kendi yönetmeliğinde bu kadroları sayar.
Örnek olarak yükseköğretim kurumları yönetmeliği şu unvanları sayıyor: mühendis, mimar, avukat, psikolog, sosyal çalışmacı, kütüphaneci, programcı, mütercim, tekniker, teknisyen, hemşire, ebe, sağlık teknikeri. Kendi kurumunun listesi farklı olabilir, personel biriminden öğren.
Görevde yükselmeden farkı ne?
| Konu | Görevde yükselme | Unvan değişikliği |
|---|---|---|
| Amaç | Üst göreve geçmek | Eğitimle kazanılan mesleğe geçmek |
| Kim başvurur | Şartları taşıyan personel, kurum yönetmeliğine göre | Yalnız kurumun kendi personeli |
| Hizmet süresi | Kurum belirler, alt görevde çalışmış olmak aranır | Kurumda ya da ilgisiz görevde hizmet şartı aranmaz |
| Yazılı konuları | Duyuruda belirtilen konular | Görev alanı ve atanacak görevin niteliği |
| Sınav | Yazılı ve sözlü | Yazılı ve sözlü |
Puan kuralları görevde yükselme sınavı ile aynı usule bağlıdır. Ek madde 3, sınavın Yönetmelikteki usul ve esaslara göre yapılacağını söyler. Sözlü sınavı dışarıda bırakan ifade 2016'da kaldırıldı.
Puan nasıl hesaplanır?
- Yazılı sınav 100 üzerinden yapılır, en az 60 alanlar başarılı sayılır.
- Yazılı puanı en yüksek adaydan başlanarak kadro sayısının beş katına kadar aday sözlüye çağrılır.
- Sözlüde en az 70 almak gerekir.
- Başarı puanı iki puanın aritmetik ortalamasıdır. Eşitlikte hizmet süresi, daha üst öğrenim ve mezuniyet notu sırayla bakılır.
Örnek: Kurumun 2 mühendis kadrosu ilan ettiğini düşün. Sözlüye en çok 10 aday çağrılır. Yazılıdan 72, sözlüden 80 alırsan başarı puanın 76 olur. Sıralamada ilk ikiye girersen atanırsın.
Süreç nasıl işler?
- Diplomanı ve varsa mesleki belgeni özlük dosyana işlet. Üst öğrenim bitirdiysen bu ayrıca derece intibakını da etkileyebilir, bkz. derece ve kademe ilerlemesi.
- Kurumun duyurusunu takip et. Boş kadro ilan edilmeden sınav yapılmaz.
- Duyuruda istenen öğrenim ve belge şartını son başvuru gününe göre kontrol et.
- Yazılı sınava gir. Konular görev alanı ve atanacak görevin niteliğiyle ilgilidir.
- Sözlüye çağrılırsan sınav kurulunun değerlendirmesine gir.
- İşlemleri sınav kurulu yürütür, başarı sırasına göre atama yapılır.
Görevde yükselme mi, unvan değişikliği mi?
Hangi sınava gireceğini atanacağın görev belirler:
- Şef, müdür yardımcısı, şube müdürü gibi yönetim basamağındaki bir göreve geçeceksen görevde yükselme sınavına girersin.
- Mühendis, avukat, tekniker, hemşire gibi bir eğitimle kazanılan mesleğe geçeceksen unvan değişikliği sınavına girersin.
Bir kişi ikisine birden hazırlanabilir, ama kurumun duyurusuna göre başvurursun. Görevde yükselmede farklı unvanlı kadrolardan yalnız birini seçebildiğini unutma.
Üst öğrenim bitirmek ne değiştirir?
Üst öğrenimi bitirmen unvanını değiştirmez, ama aylık derecen için ayrı bir sonuç doğurabilir. 657 m.36/D, memur iken bir üst öğrenimi tamamlayanların, o öğrenim için öngörülen giriş derecesinde boş kadro varsa derece yükselmesindeki süre şartı aranmadan bu derecedeki görevlere atanabileceğini söyler. Bu da yine kadroya bağlıdır, kendiliğinden olmaz. Diplomanı alınca personel birimine dilekçeyle bildirmen ilk adımdır.
Doktora yapanlar için istisna
Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirenler, unvan değişikliği sınavına katılmadan öğrenimle kazanılan görevlere atanabilir (ek m.3). Bu bir atanma imkânıdır, atama yine kurumun işlemiyle olur.
Başka kurumdaki kadroya nasıl geçilir?
Unvan değişikliği sınavı kurum içi bir yoldur. Başka kurumun mühendis kadrosuna bu sınavla giremezsin. Kurumlar aynı unvana ya da aynı alt gruptaki veya daha alt unvanlara naklen atama yapabilir (ek m.1). Yani unvanı kendi kurumunda aldıktan sonra kurumlar arası geçiş yolunu kullanabilirsin.
Dışarıdan bu mesleğe girmek istiyorsan yol farklıdır, bkz. KPSS ile memur olma.
Polis, jandarma ve benzeri sınıflar ile kendi özel kanunu olan kurumlarda bu kural aynen uygulanmayabilir. Özel kanun hükümleri saklıdır, kendi mevzuatına bak.
Sıkça sorulanlar
Unvan değişikliği sınavına başka kurumdan başvurulur mu?
Hayır. Genel Yönetmelik'in ek 3. maddesine göre unvan değişikliği sınavı kapsamındaki görevlere yalnız kurumun kendi personeli başvurabilir.
Unvan değişikliği için hizmet süresi şart mı?
Kurumda ya da öğrenim durumuyla ilgisi olmayan görevlerde belirli süre hizmet yapmış olma şartı aranmaz.
Unvan değişikliği sınavında sözlü var mı?
Evet. Genel Yönetmelik'in 8. maddesi yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmayı şart koşar.
Doktora yapan memur sınava girmeden unvan alır mı?
Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirenler unvan değişikliği sınavına katılmadan öğrenimle kazanılan görevlere atanabilir.
Kaynaklar
Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kurumunun uygulaması ve güncel mevzuat esastır; önemli kararlardan önce resmî metni oku.