Bilgi edinme başvurusu nasıl yapılır? Süreler, ret ve itiraz yolu

Bilgi edinme başvurusu dilekçe ya da CİMER ile yapılır. Kurum 15 iş gününde cevap verir, ret halinde 15 gün içinde Kurula itiraz edilir. Tüm süreler.

Son kontrol: 31 Ekim 2026 · 4 dk okuma · KamuSosyal yazı ekibi

Bilgi edinme başvurusu, istediğin bilgi ya da belgenin bulunduğu kuruma dilekçeyle veya elektronik ortamda yapılır. Kurum 15 iş günü içinde cevap vermek zorundadır. Reddedilirsen 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na itiraz edebilirsin. Hak 4982 sayılı Kanun'dan gelir ve herkese aittir.

Süreler bir bakışta

Kimler başvurabilir?

Herkes başvurabilir (m.4). Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı tüzel kişiler, bilgi kendileriyle ya da faaliyet alanlarıyla ilgili olmak ve karşılıklılık şartıyla yararlanır. Memur da kendi kurumuna ya da başka bir kuruma başvurabilir.

Nasıl başvurulur?

Dilekçeyle: Adın, soyadın, imzan, oturma yerin ya da iş adresin dilekçede bulunmalı. İstediğin bilgi ya da belgeyi açıkça yaz (m.6). Bilgi edinme dilekçesi şablonundan yararlanabilirsin.

Elektronik ortamda: Kimliğin ve imzan belirlenebiliyorsa başvuru elektronik ortamda da yapılabilir (m.6). CİMER bilgi edinme başvurularını alır; e-Devlet girişiyle ya da ALO 150 üzerinden başvurabilirsin. Kurumların kendi bilgi edinme birimleri ve formları da bulunur.

İyi bir başvuru için şunlara dikkat et:

1. Tek ve net bir bilgi iste. "Dosyanın tamamı" yerine belgenin adını, tarihini ya da konusunu yaz.
2. İstediğin biçimi belirt: onaylı kopya, PDF, inceleme.
3. Başvuru tarihini ve numarasını sakla.
4. Süreyi takvime yaz.

Hangi bilgiler istenebilir?

Kurumun elinde bulunan ya da görevi gereği bulunması gereken bilgi ve belgeler istenebilir (m.7). Kurum onaylı kopya verir. Kopya mümkün değilse aslını inceleyip not almana, ses kaydını dinlemene ya da görüntüyü izlemene olanak tanır (m.10).

Ayrı bir çalışma, araştırma ya da analizle üretilecek bilgi için olumsuz cevap verilebilir (m.7). Yani "son on yılın istatistiğini tablolayın" gibi istekler reddedilebilir. Yayımlanmış bilgi için de başvuru konusu olmaz, ama nerede yayımlandığı sana bildirilir (m.8).

Belgede gizli kısım varsa ve ayrılabiliyorsa, kurum o kısmı çıkarıp kalanını verir (m.9).

Hangi bilgiler verilmez?

Ret olsa bile gerekçesi ve başvuru yolları sana yazılmalıdır (m.12).

Memur için nerede işe yarar?

• Kendi çalışma hayatın: Yargı denetimi dışında kalan işlemlerden çalışma hayatını ve mesleki onurunu etkileyenler bu kanunun kapsamındadır (m.15). İstihbarat bilgisi de bu nitelikte ise kapsam içine girer (m.18).
• Kurum içi düzenleme: Kamuoyunu ilgilendirmeyen iç düzenlemeler kapsam dışıdır, ama bundan etkilenen çalışanların bilgi edinme hakkı saklıdır (m.25).
• Soruşturma dosyası: Süren idari soruşturmada, açıklanması özel hayata haksız müdahale olacak, güvenliği ya da soruşturmayı tehlikeye atacak bilgi verilmez (m.19). Disiplin dosyandaki savunma hakkını savunma hakkı ve soruşturma yazısında anlattık.
• Başka memurun bilgisi: Kişinin sağlık, özel ve aile hayatına ilişkin bilgiler izni olmadan istenemez (m.21).

Kamu görevlisi olarak sen de bu başvurulara yardımcı olmakla yükümlüsün. Etik Davranış İlkeleri Yönetmeliği bunu açıkça söyler. Kanunu uygulamayan görevliye disiplin cezası verilebilir (m.29).

Reddedilirse ne yapmalısın?

1. Ret yazısını ve tebliğ tarihini sakla.
2. 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na itiraz et. Kurulun sekretaryasını Adalet Bakanlığı yürütür.
3. Kurul 30 iş günü içinde karar verir.
4. Kurula itiraz, idari yargıya başvurma süreni durdurur (m.13).
5. Olumsuz sonuçta idari yargıya gidebilirsin. Süre hesabı için idari dava açma süresi yazısına bak.

Eski metinlerde itiraz yalnız 16 ve 17. maddelerle sınırlı görünür. Bu ifade 5432 sayılı Kanun'la 2005'te kaldırıldı; artık ret gerekçesi ne olursa olsun itiraz yolu vardır.

Cevap hiç gelmezse

4982'de süre dolunca ne olacağı açıkça yazılmıyor. 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi ise idare 30 gün içinde cevap vermezse isteğin reddedilmiş sayılacağını söyler. Bu nedenle 15 iş günü geçtiyse kuruma yazılı hatırlatma yap ve başvuru tarihinden itibaren dava süreni kontrol et. Süre hesabı önemliyse bir avukata danış.

Bilgi edinme ile dilekçe hakkı farkı

Dilekçe hakkı kendinle ya da kamuyla ilgili istek ve şikâyet içindir. Bilgi edinme ise var olan bir bilgi ya da belgeye erişim içindir. Görüş ya da tavsiye istemek kapsam dışıdır (m.27). "Şu işlem hukuka uygun mu?" diye sormak yerine "Şu işlemin dayanağı olan belgeyi istiyorum" yaz. Bu yolla erişilen bilgiler ticari amaçla çoğaltılamaz ve kullanılamaz (m.29).

Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kurumunun uygulaması ve güncel mevzuat esastır; önemli kararlardan önce resmî metni oku.