Toplu sözleşme, KÇP ve TİS nedir? Memur ve kamu işçisinde zam nasıl belirlenir
Memurun zammı 4688'e göre iki yılda bir toplu sözleşmeyle, kamu işçisinin zammı Çerçeve Protokolü (KÇP) ve TİS ile belirlenir. Farklar ve oranlar burada.
Son kontrol: · 4 dk okuma · KamuSosyal yazı ekibi
Memurların zammı 4688 sayılı Kanun'a göre iki yılda bir yapılan toplu sözleşmeyle belirlenir. Kamu işçisinin ücreti ise Kamu Çerçeve Protokolü (KÇP) ve her işyerinin toplu iş sözleşmesiyle (TİS) belirlenir. "Toplu sözleşme imzalandı" haberini okurken önce hangisi olduğuna bak.
Memurlar: toplu sözleşme (4688)
Kim masaya oturur?
Kamu idaresi adına Kamu İşveren Heyeti, Cumhurbaşkanı'nın görevlendirdiği Cumhurbaşkanı yardımcısı ya da bakanın başkanlığında oturur. Kamu görevlileri adına Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti katılır. Üye sayıları her yıl 15 Mayıs itibarıyla belirlenir.
Ne zaman, ne kadar süreyle?
Görüşmeler son rakamı tek olan yılların ağustos ayının ilk iş gününde başlar. Süreç, Hakem Kurulu kararı dahil en geç ağustosun son iş günü tamamlanır. Toplu sözleşme izleyen iki mali yıl için geçerlidir. 2025 Ağustos'undaki görüşme 2026 ve 2027'yi belirledi, sonraki görüşme 2027 Ağustos'undadır.
Neler görüşülür?
Kanun kapsamı şöyle sayar: katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımı, diğer mali ve sosyal haklar (m.28). Hizmet kollarına özel hükümler de vardır.
Anlaşma olmazsa: Hakem Kurulu
Taraflar anlaşamazsa Kamu Görevlileri Hakem Kurulu karar verir. Kurul on bir üyelidir: Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay'ın üst yöneticileri arasından seçilen başkan, kamu kurumlarından dört üye, konfederasyonlardan dört üye ve iki öğretim üyesi. Karar beş gün içinde verilir, kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir (m.34).
8. Dönem (2026-2027)
Ağustos 2025 görüşmelerinde anlaşma sağlanamadı. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'nun 26 Ağustos 2025 tarihli 2025/1 sayılı kararı 27 Ağustos 2025'te Resmî Gazete'de yayımlandı.
| Dönem | Zam | Fark dahil gerçekleşen |
|---|---|---|
| Ocak – Haziran 2026 | yüzde 11 | yüzde 18,60 |
| Temmuz – Aralık 2026 | yüzde 7 | yüzde 13,52 |
| Ocak – Haziran 2027 | yüzde 5 | Açıklanmadı |
| Temmuz – Aralık 2027 | yüzde 4 | Açıklanmadı |
Altı aylık enflasyon o dönemin zammını aşarsa aşan kısım katsayılara yansıtılır. Hesabı zam ve enflasyon farkı yazısında adım adım anlattık, güncel katsayılar maaş yazısında.
Toplu sözleşme ikramiyesi
Sendikaya üye olup aylığından ödenti kesilen kamu görevlisine ocak, nisan, temmuz ve ekim aylarında aylıkla birlikte ödenir (375 ek m.4). Damga vergisi dışında vergi ve kesintiye tabi değildir. 8. Dönem'de aylık tutar 707 gösterge olarak belirlendi, Temmuz-Aralık 2026 için 1.113,89 TL eder.
Toplu sözleşme hükümlerinde üye olan ve olmayan arasında ayrım yapılamaz, tek istisna bu ikramiyedir (m.28). Yani zammı herkes alır, ikramiyeyi yalnız üye alır.
Kamu işçileri: KÇP ve TİS
TİS nedir?
Toplu iş sözleşmesi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre işçi sendikası ile işveren ya da işveren sendikası arasında yapılır. İşyerindeki ücretleri, ikramiyeleri, sosyal yardımları ve çalışma koşullarını düzenler. Süresi en az bir, en çok üç yıldır. Memurlardan farklı olarak işçilerin grev hakkı vardır.
Kamu işçisi TİS'leri kurumlara göre ayrı imzalanır: belediyeler, karayolları, DSİ, orman, hastaneler, üniversiteler, KİT'ler.
KÇP nedir?
Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Protokolü. Hükümet ile kamu işçilerini temsil eden konfederasyonlar arasında imzalanır. KÇP, o dönem kamuda yapılacak TİS'lerin ortak çerçevesini belirler: ücret zammı, sosyal yardım artışları ve ek ödemeler. Kurumlar kendi TİS'lerini bu çerçeveye göre bağlar.
Son protokol 2025-2026 dönemi için Ağustos 2025'te imzalandı. Protokole göre zam oranları 2025 ilk yarı yüzde 24, ikinci yarı yüzde 11, 2026 ilk yarı yüzde 10, ikinci yarı yüzde 6'dır. Enflasyonun bu oranları aşması halinde fark bir sonraki dönem zammına eklenir.
Belediyelerde durum
Belediye işçisi TİS'leri her belediyede ayrı imzalanır ve zam oranları belediyeye göre değişebilir. Kendi sözleşmene ve sendikanın duyurusuna bak.
İkisi yan yana
| Memur toplu sözleşmesi | Kamu işçisi TİS | |
|---|---|---|
| Kanun | 4688 | 6356 |
| Taraf | Kamu İşveren Heyeti, Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti | İşveren ya da sendikası, işçi sendikası |
| Süre | 2 yıl, tek yılların ağustosunda | 1-3 yıl, kurumun takvimine göre |
| Çerçeve | Tek toplu sözleşme, hizmet kolu bölümleriyle | KÇP ve her kurum için ayrı TİS |
| Uyuşmazlık | Kamu Görevlileri Hakem Kurulu, kesin | Arabulucu, grev ya da Yüksek Hakem Kurulu |
| Grev | Yok | Var |
| Üyeliğin karşılığı | Toplu sözleşme ikramiyesi | TİS'ten yararlanma, üye olmayan dayanışma aidatı öder |
Kamu işçisinin kanuni ödemesi için ilave tediye yazısına bakabilirsin.
Belgeleri nereden okursun?
Toplu sözleşme metni ve Hakem Kurulu kararı Resmî Gazete'de yayımlanır. Protokol metinleri bakanlık ve konfederasyon sitelerinde, kurum TİS'leri sendikaların sitelerindedir. Uygulamadaki KÇP ve TİS bölümünde belgeler özetleriyle birlikte durur.
Sıkça sorulanlar
Memur toplu sözleşmesi kaç yılda bir yapılır?
4688 sayılı Kanun'a göre iki yılda bir, son rakamı tek olan yılların ağustos ayında yapılır ve sonraki iki mali yılı kapsar. Anlaşma olmazsa Kamu Görevlileri Hakem Kurulu karar verir ve karar kesindir.
KÇP nedir?
Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Protokolü. Hükümet ile işçi konfederasyonları arasında imzalanır, kamu işyerlerindeki toplu iş sözleşmelerinde uygulanacak zam ve sosyal hakların çerçevesini belirler.
2026 memur zammı ne kadar?
- Dönem Toplu Sözleşme için Hakem Kurulu kararına göre 2026 ilk altı ay yüzde 11, ikinci altı ay yüzde 7, 2027 için yüzde 5 ve yüzde 4. Enflasyon farkıyla Temmuz 2026 artışı yüzde 13,52 oldu.
Kaynaklar
- 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu, m.28-34
- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı 2025/1 (Resmî Gazete 27.08.2025/32999)
- Hazine ve Maliye Bakanlığı, Temmuz 2026 Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (Sıra No 5)
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2025-2026 Dönemi Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Protokolü
- 375 sayılı KHK, ek m.4 (toplu sözleşme ikramiyesi)
Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kurumunun uygulaması ve güncel mevzuat esastır; önemli kararlardan önce resmî metni oku.