Memur maaşına haciz ne kadar kesilir? Dörtte bir kuralı ve nafaka

Memur maaşında haciz İİK 83'e göre dörtte bir üzerinden işler. Aile yardımı haczedilemez. Nafaka, birden çok haciz ve itiraz yolları burada.

Son kontrol: 31 Ekim 2026 · 3 dk okuma · KamuSosyal yazı ekibi

Memur maaşına gelen haciz, İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesine göre işler ve kanun haczedilecek miktarın maaşın dörtte birinden az olamayacağını yazar. Uygulamada kesinti çoğunlukla dörtte bir oranındadır. Aile yardımı bu hesabın dışındadır, çünkü borç için haczedilemez.

Dörtte bir kuralını nasıl okumalı?

Bu konuda en sık yapılan hata, memur ile işçiyi aynı kurala bağlamaktır.

İİK m.83 maaşı "kısmen haczedilebilen" gelirler arasında sayar. İcra müdürü önce borçlu ve ailesinin geçimi için gereken miktarı belirler, kalan kısım haczedilir. Maddenin devamında haczolunacak miktarın dörtte birden az olamayacağı yazar. Yani kanun metninde dörtte bir, bir tavan değil alt sınır gibi yazılmıştır.

İşçide durum farklıdır. 4857 sayılı Kanun'un 35. maddesi işçinin aylık ücretinin dörtte birinden fazlasının haczedilemeyeceğini söyler.

Kurumlar ve icra daireleri arasında uygulama farkı görülebilir. Sana yapılan kesintinin oranını haciz yazısından öğren. Oran dörtte birin üstündeyse hemen yetkiliye sor.

Hangi kalemler hesaba girer?

Kesintinin hesaplandığı tutar, bordro ve haciz yazısına göre belirlenir. Şu kalemler için kanunda açık hüküm vardır:

• Aile ve çocuk yardımı: borç için haczedilemez (657 m.203). Kesinti hesabına girmemelidir.
• İlave tediye (işçi): borç için haczedilemez (6772 m.4).

Bordronda aile yardımı kesinti tutarına dahil edilmiş görünüyorsa önce mutemedine sor. Aile yardımının ayrıntısı aile yardımı yazısında.

Örnek

Toplam net maaşı 70.000 TL, aile yardımı 4.762,78 TL olan bir memur düşünelim. Aile yardımı çıkınca kalan 65.237,22 TL'dir. Dörtte bir oranında kesinti 16.309,31 TL eder. Aile yardımı hesaptan çıkarılmazsa kesinti 17.500 TL olur, yani ayda 1.190,69 TL fazla kesilir. Bu örnek hesabın mantığını gösterir, kesin tutar icra dairesinin yazısına ve kurumun bordrosuna göre belirlenir.

Birden çok haciz varsa

Aynı maaşa birkaç dosyadan haciz gelebilir. Kesintinin sırasını ve tutarını icra dairesinin yazısı belirler. Bir borcu kapatınca kesinti hemen bitmeyebilir, sıradaki dosya için devam edebilir. Kaç dosya olduğunu ve sıranı kurumunun mutemedinden öğren.

Nafaka nasıl kesilir?

Nafaka tutarını mahkeme belirler, maaştan kesintiyi icra dairesi kuruma yazar. İİK m.83 geçim için gereken miktarın ayrılmasını ister. Kurumlar arasında nafaka ile diğer hacizlerin birlikte uygulanmasında fark görülebilir, bu yüzden kendi dosyanda geçerli sırayı ve tutarı icra dairesinden sor.

Bordrodaki nafaka kesintisi mahkeme kararına uymuyorsa icra dairesine başvur. Tutarın değişmesini istiyorsan yol mahkemeden geçer.

Haciz yazısı gelince ne yapmalısın?

1. Bordronu al, kesinti tutarını ve hangi kalemlerden hesaplandığını kontrol et.
2. Aile yardımının hesaba katılıp katılmadığına bak.
3. Kaç dosya olduğunu ve dosya numaralarını mutemetten öğren.
4. Borcun güncel tutarını icra dairesinden sor, faiz ve masraf eklenmiş olabilir.
5. Ödeme planı istiyorsan alacaklıyla yazılı anlaş ve belgeyi sakla.

Kurumun görevi nedir?

Maaştan kesintinin usulü İİK'nın 355. maddesiyle ilgilidir. Haciz yazısı kuruma ulaşınca mutemet kesintiyi kendi kararıyla durduramaz. Yazıyı aldığında kurumundan bilgi iste, bazı kurumlarda haber ancak bordroya yansıdığında gelir. Kesintinin başlayacağı ayı maaş ödeme takvimi yazısından izleyebilirsin.

İtiraz yolları

• Borca itiraz: icra takibine yapılır, süreler kısadır. Ödeme emri aldığında bekleme.
• Oran ya da kalem hatası: icra müdürlüğünün işlemine karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir.
• Borcu bitirmek: kapatınca icra dosyasından yazı isteyip kuruma ilet.

Süreler dosyaya göre değiştiği için kesin işlem öncesi icra dairesinden ya da bir avukattan bilgi al.

Haciz memurluğunu etkiler mi?

Haczin kendisi disiplin cezası değildir. Ama 657 m.125/B-k, borcunu kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmayı kınama cezası gerektiren fiiller arasında sayar. Borcunu ödeyemiyorsan alacaklıyla yazılı anlaşma yolunu ara.

Net tutarını önceden görmek için memur maaşı hesaplama sayfasını kullanabilirsin.

Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kurumunun uygulaması ve güncel mevzuat esastır; önemli kararlardan önce resmî metni oku.