2 dk okuma
Kısaca
Yanığın üstüne 10-20 dakika akan serin su. Buz, diş macunu, yoğurt ve yağ yanığı derinleştirir.
Yanıkta ilk 20 dakika
- 1
Yakıcı etkeni ortadan kaldır: ateşi söndür, sıcak sıvıyı uzaklaştır, elektriği kes.
- 2
Yanan bölgeyi 10-20 dakika akan serin suyun altında tut.
- 3
Şişmeden önce yüzük, saat, kemer gibi eşyaları çıkar.
- 4
Yanığı temiz, tüy bırakmayan bir bezle ört.
- 5
Kişiyi sıcak tut; geniş yanıkta vücut ısısı hızla düşer.
- 6
Sağlık kuruluşuna götür ya da geniş yanıkta 112 ara.
Dikkat
Buz koyma, diş macunu, yoğurt, salça, yağ, sabun sürme. Su toplamış bülleri patlatma. Cilde yapışmış giysiyi çekip çıkarma; çevresinden kes.
Hastaneye gitmesi gerekenler
- 1
Yüz, el, ayak, eklem ve genital bölge yanıkları.
- 2
Kişinin avuç içinden daha geniş yanıklar.
- 3
Çocuklar, yaşlılar ve gebeler.
- 4
Elektrik ve kimyasal yanıklar.
- 5
Duman solunmuşsa, seste kısıklık ya da öksürük varsa.
Elektrik çarpması
- 1
Akım kesilmeden kişiye dokunma.
- 2
Sigortayı indir ya da fişi çek.
- 3
Kesemiyorsan kuru tahta, plastik gibi yalıtkan bir cisimle kişiyi kaynaktan uzaklaştır.
- 4
Yüksek gerilim hattında hiçbir şey yapma, en az 10 metre uzakta kal ve ekipleri bekle.
- 5
Kişi yanıt vermiyorsa temel yaşam desteğine başla.
Bilmekte fayda var
Elektrik yanığında ciltte küçük bir giriş ve çıkış izi görünse bile içeride ağır hasar olabilir. Her elektrik çarpması hastanelik durumdur.
Kimyasal yanık
- 1
Kendini koru, maddeye çıplak elle dokunma.
- 2
Madde toz hâlindeyse önce fırçayla silkele.
- 3
Bölgeyi en az 20 dakika bol suyla yıka.
- 4
Kirlenen giysileri suyun altındayken çıkar.
- 5
Maddenin kabını yanına al ve sağlık kuruluşuna götür.
Sıcak çarpması
- 1
Kişiyi serin ve gölge bir yere al, giysilerini azalt.
- 2
Cildini ıslak bezle sil, yelpazele.
- 3
Bilinci açıksa küçük yudumlarla su içir.
- 4
Bilinci bulanıksa, ateşi çok yüksekse ya da terlemesi kesildiyse 112'yi ara.
Donma ve hipotermi
- 1
Kişiyi sıcak bir ortama al, ıslak giysilerini çıkar.
- 2
Battaniyeyle sar, başını da ört.
- 3
Donmuş bölgeyi 37-40 derece ılık suda yavaşça ısıt.
- 4
Bilinci açıksa ılık ve şekerli içecek ver.
Dikkat
Donmuş bölgeyi ovma, karla ovalama, doğrudan ateşe ya da sıcak su torbasına tutma. Alkol içirme; damarları genişletip ısı kaybını artırır.