
Sözcükte anlam soruları ve çözümleri
Türkçe dersinden 12 özgün soru. Önce kendin çöz, sonra cevabı aç.
- 12 soru
1. "Yüz" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayı anlamında kullanılmıştır?
- Ona hiç yüz vermedi.
- Bu kumaşın dış yüzü daha parlak.
- Yüzünü yıkayıp kahvaltıya oturdu.
- Kitabın yüz sayfasını bir günde okudu.
- Kalabalık yüzünden içeri giremedik.
Cevabı göster
D: "Yüz sayfa" ifadesinde sözcük, doksan dokuzdan sonra gelen sayıyı bildirir.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "soğuk" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?
- Bu yıl kış çok soğuk geçti.
- Soğuk havada dışarıda fazla kalmayın.
- Buzdolabından soğuk bir içecek aldı.
- Soğuk su içince boğazı ağrıdı.
- Toplantıda bize karşı oldukça soğuk davrandı.
Cevabı göster
E: "Soğuk davranmak" ilgisiz, mesafeli davranmak demektir; sözcük sıcaklık bildiren gerçek anlamından uzaklaşmıştır.
3. "Göz" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "çekmece, bölme" anlamında kullanılmıştır?
- Masanın üst gözünde eski mektuplar duruyordu.
- Onun gözü hep başkalarının malındaydı.
- Çocuğun gözleri yorgunluktan kızarmıştı.
- Kardeşine göz kulak olmanı istiyorum.
- Bu işi göz kararı yapmayın.
Cevabı göster
A: "Masanın gözü" masadaki çekmeceyi anlatır. Diğerlerinde organ anlamı ya da deyim içinde kullanım vardır.
4. "Boş" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "anlamsız, değersiz" anlamında kullanılmıştır?
- Boş şişeleri geri dönüşüm kutusuna attı.
- Bu hafta hiç boş vaktim yok.
- Bu boş sözlerle kimseyi inandıramazsın.
- Boş odada sesi yankılandı.
- Otobüste oturacak boş yer bulamadık.
Cevabı göster
C: "Boş söz" içi dolu olmayan, değersiz, inandırıcılığı olmayan sözdür.
5. "Kapı" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?
- Kapının zili yine bozulmuş.
- Apartmanın kapısına yeni bir tabela astılar.
- Kazandığı burs ona yeni kapılar açtı.
- Kapıyı yavaşça kapatıp çıktı.
- Okulun arka kapısı akşamları kilitlenir.
Cevabı göster
C: "Yeni kapılar açmak" yeni fırsatlar sağlamak anlamındadır; sözcük mecazdır.
6. "Ağır" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde gerçek anlamıyla kullanılmıştır?
- Bu ağır bavulu tek başına taşıyamazsın.
- Hastanın durumu oldukça ağır.
- Ağır adımlarla odaya girdi.
- Söylediği ağır sözler hepimizi incitti.
- Kitabın dili bana biraz ağır geldi.
Cevabı göster
A: Bavulun ağır olması, tartıyla ölçülebilen gerçek ağırlığı anlatır.
7. "Etekleri zil çalmak" deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- Çok korkmak
- Boş yere konuşmak
- Çok yorulmak
- Çok sevinmek
- Telaşla iş yapmak
Cevabı göster
D: Bu deyim, sevincini gizleyemeyecek kadar mutlu olmayı anlatır.
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zıt anlamlı sözcükler bir arada kullanılmamıştır?
- Sessiz ve sakin bir köyde büyüdü.
- Az konuşup çok dinlemeyi öğrenmeliyiz.
- Erken gelenler geç kalanları bekledi.
- İyi günde de kötü günde de yanındaydı.
- Eski dostlarla yeni bir başlangıç yaptık.
Cevabı göster
A: "Sessiz" ve "sakin" yakın anlamlıdır. Diğer seçeneklerde iyi-kötü, az-çok, erken-geç, eski-yeni zıtlıkları vardır.
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eş anlamlı iki sözcük birlikte kullanılmıştır?
- Bu yaşta böyle bir cesaret ve yüreklilik göstermesi herkesi şaşırttı.
- Sıcak çorba soğuk günlerde iyi gelir.
- Kitabı bir solukta okuyup bitirdi.
- Uzun ve kısa yollar arasında seçim yapamadı.
- Gelenler ve gidenler kapıda karşılaştı.
Cevabı göster
A: "Cesaret" ile "yüreklilik" aynı anlamı karşılar. Diğer seçeneklerde zıt anlamlı sözcükler vardır ya da eş anlamlı çift yoktur.
10. Tırnak içindeki sözcüklerden hangisi soyut anlamlıdır?
- Bahçedeki "gül" sabaha karşı açmıştı.
- Odada hafif bir "koku" vardı.
- Yüreğindeki "özlem" her geçen gün arttı.
- Uzaktan boğuk bir "ses" geldi.
- Misafir için masaya bir "tabak" daha koydu.
Cevabı göster
C: Özlem duyu organlarıyla algılanamaz, yalnız zihinde var olur. Koku ve ses duyularla algılandığı için somuttur.
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde söylenmesi hoş olmayan bir durum, daha yumuşak bir sözle anlatılmıştır?
- Hastaneden taburcu olduğunda herkes sevindi.
- Yağmur yüzünden maç ertelendi.
- Yaşlı komşumuz her sabah balkonda oturur.
- Sınavda başarısız olunca çok üzüldü.
- Dedesi geçen kış hakkın rahmetine kavuştu.
Cevabı göster
E: "Hakkın rahmetine kavuşmak", ölmek yerine kullanılan güzel adlandırmadır.
12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir varlık, adı söylenmeden niteliğini anlatan bir söz öbeğiyle anılmıştır (dolaylama)?
- Deve kervanı sabaha karşı çölü geçti.
- Ankara'ya gece treniyle gitti.
- Gök gürleyince yağmur da başladı.
- Çöl gemisi ağır yükünü taşıyarak kumların arasında ilerliyordu.
- Aslanlar çoğunlukla sürü hâlinde avlanır.
Cevabı göster
D: "Çöl gemisi" deve yerine kullanılmıştır; bu, dolaylamadır.