
Ses bilgisi soruları ve çözümleri
Türkçe dersinden 12 özgün soru. Önce kendin çöz, sonra cevabı aç.
- 12 soru
1. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi büyük ünlü uyumuna uymaz?
- çiçekler
- kapılar
- gözlük
- kardeş
- yolcular
Cevabı göster
D: "Kardeş" sözcüğünde kalın "a" ünlüsünden sonra ince "e" ünlüsü gelmiştir.
2. Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmamıştır?
- kalemi
- masaya
- odası
- ikişer
- arabanın
Cevabı göster
A: "Kalem" ünsüzle bittiği için "-i" eki doğrudan eklenmiştir. Diğerlerinde y, ş, s ve n kaynaştırma ünsüzleri vardır.
3. Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü "n"dir?
- altışar
- bahçenin
- ikişer
- odaya
- kutusu
Cevabı göster
B: "Bahçe" ünlüyle bittiği için ilgi eki "-in" araya "n" alarak "bahçenin" biçimini almıştır.
4. Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde yalnızca kalın ünlüler bulunur?
- kitap
- doktorlar
- çiçek
- elma
- kalem
Cevabı göster
B: "Doktorlar" sözcüğündeki o, o, a ünlülerinin hepsi kalındır.
5. Aşağıdakilerden hangisi sert (tonsuz) bir ünsüzdür?
- d
- z
- ç
- g
- b
Cevabı göster
C: Türkçedeki sert ünsüzler f, s, t, k, ç, ş, h, p'dir; seçeneklerde yalnız "ç" bu gruptadır.
6. Aşağıdaki fiil köklerinden hangisi "-yor" ekini aldığında ünlü daralmasına uğrar?
- ara-
- koş-
- oku-
- bil-
- gel-
Cevabı göster
A: "Ara-" kökü "-yor" ekini alınca "arıyor" olur; geniş "a" dar "ı"ya dönüşür.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-de" bulunma eki ünsüz benzeşmesiyle "-te/-ta" biçimine dönüşmüştür?
- Okulda veli toplantısı var.
- Masada kalemler duruyor.
- Kitapta bu bilgi yer almıyor.
- Bahçede birlikte oynadık.
- Evde kimse yoktu.
Cevabı göster
C: Sert "p" ile biten "kitap" sözcüğüne gelen "-da" eki "-ta" olmuştur.
8. Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünlü daralması vardır?
- geldi
- anlıyor
- okudu
- gördüm
- yazacak
Cevabı göster
B: "Anla-" fiili "-yor" ekini alınca sondaki geniş "a" ünlüsü dar "ı" ünlüsüne dönüşmüştür.
9. Aşağıdaki sözcüklerin hangisi hem büyük hem küçük ünlü uyumuna uyar?
- çiçekçi
- kardeşlik
- elmalar
- kitapçılar
- yağmurlu
Cevabı göster
A: "Çiçekçi" sözcüğünün bütün ünlüleri ince ve düzdür. A, C ve D büyük; B küçük ünlü uyumuna uymaz.
10. Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde iki ünlü yan yana bulunmaktadır?
- deniz
- şiir
- masa
- kapı
- okul
Cevabı göster
B: "Şiir" sözcüğünde iki "i" ünlüsü art arda gelmiştir; bu durum Türkçe kökenli sözcüklerde görülmez.
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine uğramış bir sözcük yoktur?
- Ömrünü bu işe adadı.
- Alnındaki teri mendiliyle sildi.
- Akşam yemeğinden sonra parkta yürüdük.
- Gönlünü kırmamaya özen gösterdi.
- Bu konudaki fikrini merak ediyorum.
Cevabı göster
C: A'da ünlü düşmesi yoktur. Diğerlerinde gönül, alın, fikir ve ömür sözcükleri ek alınca ikinci hecedeki ünlüyü yitirmiştir.
12. Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz yumuşaması yoktur?
- devleti
- dolabı
- çocuğu
- rengi
- kanadı
Cevabı göster
A: "Devlet" sözcüğü ünlüyle başlayan ek aldığı hâlde sondaki "t" sesi değişmemiştir.